شرکت تولیدی رنگهای هنری ارژنگ

صنعت نقره سازی هنر مردم آذربایجان

صنعت نقره سازی هنر مردم آذربایجان

هنرهای سنتی آذربایجان، گوهری از باغ خیالصنعت نقره سازی هنر مردم آذربایجان

آذربایجان سرزمین هنر و هنرمندپروری است که در طول تاریخ هنرمندان و هنرسازان بسیاری را در دامان پربرکت خود پروریده و تقدیم ایران زمین کرده است.

 به دلیل شرایط اقلیمی و ویژگی های تاریخی هنرهای سنتی و صنایع دستی همواره مورد توجه و استفاده مردم آذربایجان بوده و رفته رفته به بخشی تفکیک ناپذیر از زندگی آنها تبدیل شده به طوری که ردپای انواع گوناگون این هنرها در بخش های مختلف و روزمره آنقدر دیده می شود که نبودش قابل باور نیست.

آوازه کاشی کاران و معرق سازان تبریز آنچنان است که تبریز را و آذربایجان را با مسجد کبود و کاشی معرق های بی نظیر و فرش گونه ا ش می شناسند و فرش و… هنر ارزشمند و کم نظیری که با سر انگشتان ظریف و مشتاق هزاران بافندهکوچک و بزرگ از پود عشق بر تار اصالت گره می خورند و سرخ لاکی می شود و آبی آسمان و سرسبزی دشت های دامنه سهند و سیاهی چشمان بافندگان خردسالش را یادآور می شود.

آذربایجان خطه مردمانی است که دستهایشان بر تار و پود زندگی نقش ماندگار حک می کند.

استان آذربایجان شرقی یکی از کانون های صنایع دستی ایران محسوب می شود. در این استان انواع فرش، قالیچه، جاجیم، ورنی، خورجین، گلیم، شال، گلیمچه، ظروف سفالی و سرامیک، اقسام سبدحصیری و ترکه ای، پارچه های پشمی و ابریشمی، سوزن دوزی، نقره سازی، قلاب بافی، حوله و پتوبافی، فرشبافی، کفاشی و کفش دوزی و… موارد عمده صنایع دستی را تشکیل می دهند.

صنایع دستی برجسته استان شامل قالی بافی، گلیم بافی، هنرهای چوبی (خاتم، معرق، منبت و سبد و حصیر بافی)، دستباف های سنتی (پشمی، بریشمی، جاجیم بافی)، چاپ های سنتی (قلم کاری و باتیک)، شیشه گری، سفالگری، فلزکاری (قلم زنی، حکاکی و ملیله دوزی)، رو دوزی ها (سوزن دوزی، پته دوزی، شکمه دوزی و گلابتون دوزی)، نمدمالی، کتاب آرایی (مینیاتور، تذهیب و تشعیر) است.

در اینجا به معرفی تعدادی از انواع هنرهای دستی رایج در آذربایجان شرقی می پردازیم.

● نقره سازی

صنعت نقره سازی از دیرباز در تبریز رواج داشته است. تا ۲۰ سال پیش حدود ۲۵ کارگاه نقره سازی با یکصد نفر هنرمند نقره کار در تبریز فعالیت داشتند. اما امروزه این هنر بی نظیر دستی در حال نابودی است و صاحبان این هنر به مشاغل دیگری روی آورده اند.

● نگارگری

نگارگری، نقاشی سنتی با پیشینه ای کهن است که حالت روایی دارد و از دیدگاه عرفانی و فلسفی و بیان وقایع تاریخی بهره می برد. ترسیم جزئیات و حقیقت نهایی از ویژگی های هنر نگارگری است.

▪ شیوه اجرا:

هنرمند ابتدا موضوع مورد نظر را روی بوم طراحی می کند. سپس آن را با رنگ روحی قلم گیری می کند و بعد با تکنیک رنگ گذاری به شیوه تخت یا غیر تخت طرح مورد نظر را رنگ آمیزی می کند.

سپس به ساخت و ساز (پرداز و قلمگیر) می پردازد. در رنگ گذاری معمولاً از رنگ های جسمی نظیر گواش، اکریلیک و در ساخت و ساز از آبرنگ استفاده می شود. بوم، بوم کاغذی و قلموها در شماره های مختلف گرد و نرم است. از فلزات طلا و نقره نیز استفاده می شود.

● سفالگری و سرامیک سازی

محصولات سرامیک استان در چند کارگاه از جمله شهر “زنوز” و “تبریز” تولید می شود. استادکاران سرامیک “زنوز” از نوع خاک مرغوب (کائولین یا خاک چینی) استفاده می کنند.

علاوه بر کارگاه های سرامیک سازی “زنوز” در شبستر هم صنعت سفالگری دارای سابقه ای بس طولانی است و تولیدات سفال آن در سراسر آذربایجان توزیع می شود. اخیراً کارگاه آموزش سفالگری در مرکز هنرهای سنتی میراث فرهنگی آذربایجان شرقی به آموزش علمی و هنری این صنعت پرداخته و هنرجویان بسیاری را آموزش داده است.

● سوزن دوزی

سوزن دوزی در بخش ممقان حوالی ۵۰ کیلومتری غرب تبریز از دیرباز رواج داشته است. در سال های اخیر با توجه به درآمد اندکی که از این صنعت عاید هنرمند سوزن دوز می شد، به تدریج علاقه به این هنر کاهش یافت، ولی با تلاش سازمان صنایع دستی، صنعت سوزن دوزی دوباره رونق یافته است و به جای ماده اولیه سوزن دوزی که در گذشته ابریشم طبیعی بود، امروزه از ابریشم مصنوعی استفاده می شود.

● سبدبافی

در شهر تبریز بافت سبد برای حمل نان و میوه رواج دارد. برای بافتن سبد از ترکه های درخت قره آغاج، سنجد، به، آلبالو و بید اسنفاده می شود. در شهر مراغه و روستاهای اطراف آن نیز سبدهای بسیار ظریفی از چوب موسون می بافند. در مرند و روستاهای بناب و بهرام و کشکسرای از ساقه گندم برای ساخت سبد استفاده می شود.


حوزه هنری/گردآوری:گروه هنر سایت تبیان زنجان
http://www.tebyan-zn.ir/Art.html


 

*** ارژنگ حامي هنرمندان ***

                                                       

 

كليه حقوق اين سايت مربوط به گروه توليدي و مهندسي ارژنگ يزد ميباشد .                                        طراحی وب : پیشرو پرداز